Trang chủ » Cẩm Nang Du Lịch Quảng Trị » Theo dấu lịch sử tại Bến phà II Long Đại Quảng Trị

Theo dấu lịch sử tại Bến phà II Long Đại Quảng Trị

Dòng Long Đại vẫn miệt mài chảy qua năm tháng, mang theo sắc xanh bình yên của núi rừng Quảng Trị. Khó ai có thể hình dung rằng mặt nước hiền hòa hôm nay từng là nơi chứng kiến những ngày tháng khốc liệt của chiến tranh, nơi biết bao tuổi xuân đã gửi lại giữa khói lửa để giữ thông tuyến chi viện cho Tổ quốc. Mỗi lần dẫn đoàn khách ghé thăm di tích Bến phà II Long Đại, tôi luôn có cảm giác như đang bước vào một trang sử sống, nơi từng tấc đất, từng nhịp sóng đều kể lại câu chuyện về lòng quả cảm và sự hy sinh của những con người đã làm nên lịch sử.

Bến phà II Long Đại thuộc thôn Long Đại, xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị (Trước đây là tỉnh Quảng Bình) từng giữ vai trò đặc biệt trên tuyến chi viện chiến lược từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Chính vì vị trí trọng yếu ấy mà nơi đây trở thành mục tiêu đánh phá liên tục của không quân Mỹ với ý đồ cắt đứt mạch máu giao thông. Dẫu đối mặt với bom rơi, đạn nổ từng ngày, các lực lượng công binh, dân quân và thanh niên xung phong vẫn kiên cường bám trụ, rà phá bom mìn, sửa đường, vận chuyển hàng hóa, đưa người qua sông để tuyến chi viện không bao giờ bị gián đoạn. Tinh thần “Sống bám cầu, bám đường – Chết kiên cường, dũng cảm” đã trở thành lời thề thiêng liêng của biết bao con người nơi đây.

Nhắc đến Bến phà II Long Đại, người dân Quảng Trị luôn dành sự thành kính đặc biệt cho 16 cán bộ, chiến sĩ Thanh niên xung phong C130. Trong những ngày 19 và 23 tháng 9 năm 1972, khi đang làm nhiệm vụ mở đường và bảo đảm giao thông, các anh chị đã anh dũng hy sinh giữa mưa bom để giữ cho dòng chi viện hướng về miền Nam không bị đứt đoạn. Mười sáu con người, mười sáu tuổi xuân đã hóa thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng hiến dâng tất cả vì độc lập dân tộc. Mỗi lần đọc lại những câu chuyện ấy, tôi luôn cảm nhận được giá trị của hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương của thế hệ đi trước.

Ngày nay, Bến phà II Long Đại đã trở thành điểm du lịch Quảng Trị ý nghĩa dành cho những ai muốn tìm hiểu lịch sử và bày tỏ lòng tri ân với các anh hùng liệt sĩ. Ngày 9/9/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức công nhận nơi đây là Di tích Lịch sử Quốc gia. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với giá trị lịch sử của địa danh đã góp phần làm nên những trang sử hào hùng của dân tộc, đồng thời mở ra cơ hội để phát triển loại hình du lịch văn hóa, lịch sử và tâm linh trên quê hương Quảng Trị.

Xuất phát từ sự trân trọng quá khứ, tỉnh Quảng Trị luôn dành nhiều tâm huyết trong việc gìn giữ và phát huy giá trị của khu di tích. Năm 2012, Nhà bia tưởng niệm 16 thanh niên xung phong được xây dựng từ nguồn kinh phí xã hội hóa, trở thành nơi nhân dân và du khách thắp nén hương tưởng nhớ những người đã ngã xuống. Sau nhiều năm sử dụng, công trình dần xuống cấp và cần được đầu tư quy mô hơn để xứng đáng với tầm vóc lịch sử của địa danh này.

Tháng 4 năm 2025 đánh dấu một bước chuyển mình quan trọng khi dự án tu bổ, tôn tạo toàn diện khu di tích được hoàn thành với sự chung tay của tỉnh Quảng Trị, Tập đoàn T&T cùng nhiều tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh. Tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng đã góp phần kiến tạo một không gian trang nghiêm, bề thế nhưng vẫn hài hòa với cảnh quan thiên nhiên. Nhiều hạng mục mới được xây dựng như Đài tưởng niệm, Nhà khánh tiết kết hợp trưng bày tư liệu, nhà chờ, bến thuyền và bãi đỗ xe; đồng thời các hạng mục cũ cũng được cải tạo, chỉnh trang đồng bộ.

Điểm nhấn nổi bật nhất của công trình là Đài tưởng niệm được tạo hình từ bó lúa gồm 16 bông lúa vươn cao, tượng trưng cho 16 thanh niên xung phong đã anh dũng hy sinh. Tổng chiều cao của đài là 16 mét, đặt trên bệ có ngôi sao cao 1,6 mét, gửi gắm thông điệp về sự bất khuất, sức sống và niềm tin mãnh liệt của dân tộc Việt Nam. Bao quanh là những lối dạo, thảm hoa và khoảng xanh được chăm chút cẩn thận, tạo nên không gian vừa trang nghiêm vừa gần gũi.

Nhà khánh tiết và khu trưng bày tư liệu được thiết kế theo kiến trúc nhà năm gian truyền thống với diện tích hơn 200m². Bên trong lưu giữ nhiều hình ảnh, hiện vật và câu chuyện về Bến phà II Long Đại trong những năm tháng chiến tranh. Điều tôi đặc biệt ấn tượng là cách ứng dụng công nghệ hiện đại vào không gian trưng bày. Sa bàn mô phỏng, phim tư liệu cùng hệ thống kiosk cảm ứng giúp du khách dễ dàng tiếp cận thông tin một cách trực quan, sinh động và giàu cảm xúc, nhất là với thế hệ trẻ.

Du lịch Quảng Trị, ghé thăm Bến phà II Long Đại là dịp để mỗi người lắng nghe những câu chuyện của lịch sử, thêm yêu quê hương và trân trọng cuộc sống hòa bình hôm nay. Khi kết nối Bến phà II Long Đại với các di tích cách mạng khác trên địa bàn, Quảng Trị đang dần hình thành một hành trình du lịch văn hóa – lịch sử đầy ý nghĩa, nơi mỗi bước chân đều gắn với ký ức hào hùng của dân tộc.

Nếu có dịp đến Quảng Trị, tôi mong bạn hãy dành thời gian ghé thăm di tích Bến phà II Long Đại nơi hy sinh của 16 thanh niên xung phong. Giữa khung cảnh thanh bình của dòng sông, tiếng gió khẽ lướt qua những hàng cây và hương trầm lan tỏa nơi khu tưởng niệm, mỗi người sẽ cảm nhận rõ hơn giá trị của hòa bình, của lòng biết ơn và niềm tự hào về một dân tộc đã đi qua chiến tranh bằng ý chí kiên cường và khát vọng độc lập.