Làng nghề bánh tráng Tân An – Hương vị quê bên dòng sông Gianh

Làng nghề bánh tráng Tân An thuộc xã Tân Gianh, tỉnh Quảng Trị (Trước sáp nhập là xã Quảng Thanh, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình) nằm nép mình bên dòng sông Gianh hiền hòa, mang nhịp sống chậm rãi, bình yên, nơi mỗi sớm mai lại thức dậy cùng mùi thơm của gạo mới và hơi ấm từ những bếp bánh đỏ lửa.

Một góc làng Tân An

Một góc làng Tân An

Không ai còn xác định được nghề làm bánh tráng nơi đây bắt đầu từ thời điểm nào. Người già trong làng chỉ kể rằng từ khi họ còn nhỏ đã thấy cha mẹ, ông bà gắn bó với những tấm bánh trắng ngần. Cứ thế, nghề truyền từ đời này sang đời khác, trở thành một phần ký ức, một phần cuộc sống của biết bao gia đình ở Tân An suốt hàng trăm năm.

Điều khiến tôi yêu mến bánh tráng Tân An chính là hương vị khác biệt so với các vùng miền khác. Bánh nướng với mè đen hoặc mè đỏ khi chín thơm bùi, giòn tan, ăn cùng gỏi, nộm hay hến xúc đều hấp dẫn. Loại bánh mè trắng mềm dẻo lại rất hợp để cuốn rau, cuốn thịt, còn bánh không mè là lựa chọn quen thuộc để làm ram (chả giò). Mỗi loại bánh đều mang một công dụng riêng nhưng đều giữ được vị ngọt tự nhiên của hạt gạo quê.

Để tạo nên những chiếc bánh tưởng chừng giản dị ấy là cả một quá trình đòi hỏi sự kiên nhẫn và đôi bàn tay khéo léo. Gạo được lựa chọn kỹ, xay thành bột mịn rồi hòa với nước theo tỷ lệ vừa đủ để tạo nên lớp bột sánh đều. Người thợ nhẹ nhàng tráng từng vá bột trên khuôn nóng, căn đúng thời gian để bánh chín tới trước khi khéo léo nhấc ra đem phơi. Công việc diễn ra liên tục, thuần thục như một thói quen đã in sâu trong từng động tác. Nhìn những nghệ nhân chân chất thao tác nhịp nhàng, tôi mới thấu hiểu hết sự vất vả của một làng nghề truyền thống.

Mỗi lần có dịp dẫn khách ghé thăm Làng Tân An vào những ngày nắng đẹp, tôi luôn thích dạo quanh các con ngõ nhỏ. Trước mắt là những giàn phơi nối dài, những tấm bánh tròn xếp ngay ngắn, trắng sáng dưới ánh mặt trời. Đứng giữa không gian ấy, hít hà hương gạo mới thoảng trong gió, du khách sẽ cảm nhận được vẻ đẹp đậm chất thơ của làng quê miền Trung nắng gió.

Người dân phơi bánh tráng

Người dân phơi bánh tráng

Làm bánh tráng là niềm tự hào của người dân nơi đây. Trong gần 320 hộ dân của làng có hơn 200 hộ vẫn ngày ngày giữ lửa với nghề. Mỗi mẻ bánh ra lò không đơn thuần là sản phẩm bán ra thị trường mà còn là cách người dân cùng nhau gìn giữ danh tiếng của thương hiệu bánh tráng Tân An đã được vun đắp qua nhiều thế hệ. Hiện nay, nhiều cơ sở đã đầu tư máy móc hiện đại nhằm nâng cao năng suất, nhưng những công đoạn cốt lõi và bí quyết làm bánh truyền thống vẫn được gìn giữ cẩn thận. Một số sản phẩm còn đạt chứng nhận OCOP và có mặt tại nhiều chợ, siêu thị cũng như các nhà hàng trong và ngoài tỉnh.

Điều khiến tôi trân trọng nhất chính là cái tâm của những người làm nghề. Họ luôn đặt chất lượng lên trước hết bởi hiểu rằng mỗi chiếc bánh mang tên Tân An không chỉ đại diện cho gia đình mình mà còn là hình ảnh của cả một làng nghề. Chính sự tận tụy ấy đã giúp thương hiệu bánh tráng Tân An ngày càng được nhiều người biết đến và yêu thích.

Nếu có dịp du lịch Quảng Trị (Quảng Bình xưa), ngoài những hang động kỳ vĩ hay bãi biển xanh trong, tôi rất mong du khách dành thời gian ghé thăm làng nghề bánh tráng Tân An. Ở đó, bạn sẽ được lắng nghe những câu chuyện về một nghề truyền thống trăm năm, tận mắt chứng kiến từng công đoạn làm bánh và cảm nhận sự chân chất, hiếu khách của người dân miền quê bên dòng sông Gianh.