Trang chủ » Cẩm Nang Du Lịch Quảng Trị » Khu Di Tích Quốc Gia Đặc Biệt Bến Phà Gianh

Khu Di Tích Quốc Gia Đặc Biệt Bến Phà Gianh

Có những điểm đến khiến người ta nhớ mãi bởi chiều sâu của ký ức. Sau mỗi chuyến ghé thăm, điều còn đọng lại trong lòng là những câu chuyện về lòng yêu nước, sự quả cảm và những hy sinh thầm lặng của biết bao con người. Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Bến phà Gianh luôn mang đến cho du khách cảm xúc như vậy. Mỗi lần trở lại nơi đây, tôi đều cảm nhận rõ hơn giá trị của hòa bình hôm nay và càng thêm tự hào về mảnh đất từng gánh trên mình biết bao mất mát trong những năm tháng chiến tranh.

Bến phà Gianh nằm trên tuyến Quốc lộ 1A, tại km625+500, ở hạ lưu nsông Gianh, cách cửa biển 5km. Sau sáp nhập, địa danh này thuộc phường Bắc Gianh, tỉnh Quảng Trị, trước đây thuộc tỉnh Quảng Bình. Ít ai biết rằng phía sau khung cảnh thanh bình ấy từng là một trong những “tọa độ lửa” ác liệt nhất trên tuyến chi viện chiến lược vào miền Nam. Bến phà được xây dựng từ năm 1886 và khôi phục năm 1954, bến phà đã trở thành điểm vượt sông chiến lược, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên tuyến vận tải chi viện cho chiến trường miền Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ.

Năm 1998, Bến phà Gianh được xếp hạng Di tích quốc gia, đến năm 2013 tiếp tục được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt thuộc hệ thống Di tích đường Trường Sơn. Danh hiệu ấy là sự ghi nhận xứng đáng đối với giá trị lịch sử của địa danh này, đồng thời thể hiện lòng biết ơn dành cho những cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong và người dân đã anh dũng hy sinh để giữ vững mạch máu giao thông của Tổ quốc.

Sau quá trình đầu tư, tôn tạo, khu di tích khoác lên mình diện mạo mới trên diện tích gần 2,8ha. Các công trình được xây dựng đồng bộ, cảnh quan hài hòa và trang nghiêm. Bầu không khí nơi đây luôn mang đến cảm giác lắng đọng, để mỗi bước chân như chậm lại, mỗi ánh nhìn đều hướng về những ký ức hào hùng của một thời khói lửa.

Từ cổng vào, du khách sẽ bước qua cây cầu mô phỏng cầu Gianh rộng 5m, dài 25m bắc qua mặt hồ trong xanh. Giữa hồ là đảo bán nguyệt mềm mại, tiếp nối bằng mô hình phà thép trên sông Gianh và cổng tam quan bề thế. Cách sắp đặt khéo léo giúp hành trình tham quan trở nên liền mạch, đồng thời gợi nhớ hình ảnh bến phà lịch sử từng ngày đêm đưa những chuyến xe vượt sông giữa mưa bom bão đạn.

Nằm ở vị trí trung tâm là đền tưởng niệm được thiết kế theo kiến trúc truyền thống hai mái, mặt tiền nổi bật với bức phù điêu rồng uy nghi. Bao quanh là nhà trưng bày, nhà đón tiếp, nhà bia, tháp chuông cùng khuôn viên xanh mát. Dạo bước dưới những tán cây, lắng nghe tiếng chuông ngân vang giữa khoảng trời bình yên, tôi luôn cảm nhận được sự thiêng liêng lan tỏa trong từng góc nhỏ của khu di tích.

Một công trình để lại nhiều ấn tượng là Tượng đài Chiến thắng sông Gianh. Tượng đài tái hiện chiến công vẻ vang của Hải quân nhân dân Việt Nam trên dòng sông Gianh vào tháng 8 năm 1964, ghi dấu bản lĩnh kiên cường và tinh thần quyết tâm bảo vệ chủ quyền của quân dân ta trong giai đoạn đầy thử thách.

Bên cạnh đó, mô hình con thuyền gỗ phục dựng theo tỷ lệ 1:1 luôn thu hút đông đảo du khách dừng chân tìm hiểu. Con thuyền dài 13,5m, rộng 3,6m, cao 2,3m, nặng khoảng 20 tấn với kết cấu hai đáy giống nguyên mẫu chiếc thuyền đầu tiên rời cảng Gianh vào đêm 27/1/1960. Chuyến hải trình lịch sử mang theo sáu chiến sĩ và năm tấn hàng hóa đã mở đầu tuyến vận tải chiến lược Hồ Chí Minh trên biển. Dẫu gặp sóng lớn tại vùng biển Lý Sơn và rơi vào tay địch, tinh thần quả cảm của những người lính năm ấy vẫn sống mãi như biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước và ý chí vượt lên mọi gian khó.

Trong nhà trưng bày với hàng trăm bức ảnh tư liệu cùng nhiều hiện vật như mảnh bom, vỏ đạn, bi đông, dụng cụ sinh hoạt… được lưu giữ cẩn thận, góp phần tái hiện sinh động một giai đoạn lịch sử đầy gian lao. Mỗi hiện vật đều mang theo một câu chuyện, giúp những trang sử tưởng chừng chỉ còn trong sách vở hiện lên gần gũi và chân thực hơn bao giờ hết.

Điều khiến tôi ấn tượng nhất ở khu di tích Bến phà Gianh hôm nay chính là sự giao hòa giữa dấu ấn lịch sử và cảnh quan thiên nhiên. Những hàng cây xanh tỏa bóng, những khóm hoa khoe sắc cùng các công trình tưởng niệm tạo nên một không gian trang nghiêm nhưng gần gũi. Đứng bên dòng sông Gianh lặng lẽ chảy, ai cũng dễ cảm nhận giá trị của cuộc sống yên bình mà bao thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng tuổi xuân và xương máu.

Khu di tích Bến phà Gianh hiện nay đã trở thành một trong những “địa chỉ đỏ” giàu ý nghĩa trên hành trình du lịch Quảng Trị hôm nay và ký ức của vùng đất Quảng Bình năm xưa. Nơi đây lưu giữ lịch sử, truyền cảm hứng về lòng yêu nước, bồi đắp niềm tự hào dân tộc cho mỗi người ghé thăm. Sau chuyến đi, tôi tin rằng du khách sẽ mang theo nhiều hơn những bức ảnh đẹp. Đó còn là sự xúc động, niềm biết ơn và tình yêu sâu sắc dành cho vùng đất đã kiên cường vượt qua chiến tranh để viết tiếp câu chuyện về hòa bình và tương lai.